Smeštena na krajnjem severu Srbije, na području Subotičko-horgoške pešcare, Subotica je primer jako izmenjenih prirodnih ekosistema, usled uticaja čoveka. Najveći deo administrativnog prostora grada obuhvataju subotičke šume, čiji južni obod okružuje grad od severozapada do jugoistoka. Ove šume, nastale ljudskim  radom u proteklih 150 godina u cilju vezivanja peska i sprečavanja dejstva eolske erozije, čine danas kakav-takav zaštitni pojas zelenila oko Subotice.

Na ovaj pojas se nadovezuje zelenilo Palića sa Palićkim i Ludaškim jezerom  i u nastavku Selevenjske pustare sa Selevenjskom šumom. Južni deo gradske teritorije obuhvata poljoprivredno  zemljište sa vrlo malo zelenila u ataru, gde je prirodna vegetacija opstala samo u fragmentima, usled čega je  krajnje ugrožena, zajedno sa životinjskim vrstama kojima obezbeđuje stanište.

Područje grada Subotice je u dalekoj prošlosti dobrim delom bilo bez šumske vegetacije, izuzev  uticajne zone Krivaje, Čika i Kereša i niza mikrolokaliteta sa visokim nivoom podzemnih voda, gde je formirana autohtona  šumska vegetacija sa domaćom topolom, vrbama, hrastom lužnjakom i jasenom. Trenutno je većina šuma u okolini Subotice sastavljena od sastojina veštačkog porekla, u kojima dominiraju uvezene vrste drveća.  Najviše je bagrema, zatim bora, euroameričke topole, američkog jasena i  koprivića i ove vrste zajedno čine viőe od 90 posto šumskog fonda. Autohtone vrste kao što su bela i crna topola i hrast lužnjak čine manje od 10 posto površina pod šumama. Ova pošumljvanja, zajedno sa masovnim korišćenjem intenzivnih agrotehničkih mera i nedovoljno promišljenim melioracionim zahvatima, rezultirala su sadašnjom fizionomijom predela i dovela do povlačenja ili potpunog nestanka značajnog broja vrsta.

Na  teritoriji  Subotice  postoje  četiri  zaštićena prirodna dobra: Specijalni  rezervat  prirode  »Ludaško  jezero«,  koji karakteriše živi svet tipičan  za  barsko-močvarne ekosisteme, Rezervat  prirode  »Selevenjske  pustare«, sa  fragmentima zajednica vlažnih, peščarskih, slatinskih i stepskih livada, Park  prirode  »Palić« i Predeo  izuzetnih  odlika  »Subotička  peščara« sa ekosistemima fragilnog karaktera, sastavljenih od pešcarsko-stepskih travnatih sastojina  i vlažnih staništa uz rečicu Kereš i veštačko jezero Tresetište. Na žalost, čak i u okviru zaštićenih područja, staništa mnogih biljnih i životinjskih vrsta su ispod minimalne veličine potrebnog prostora za  opstanak. Najugroženija su stepska i peščarska staništa, kao i vlažna staništa  - naročito  tresetišta i vlažne livade.

Uprkos relativno visokom nivou procenta zaštićene površine u Subotici, koji je sa 14 posto iznad proseka u Vojvodini, mnoge populacije retkih vrsta su do te mere malobrojne, da to može izazvati nepovoljne genetske  promene i izumiranje. Na području grada Subotice, uprkos značajnoj devastaciji i intenzivnoj eksploataciji zemljišta, mestimično se van oficijelno zaštićenih područja još uvek mogu naći fragmenti prirodnih staništa na kojima žive neke od retkih i ugroženih vrsta naše flore i faune. U javnosti se ova staništa nepravedno zanemaruju, iako imaju potencijal za zaštitu prirode, a iskustva iz Evrope ukazuju da mogu da daju svoj doprinos u povezivanju  mreže zaštićenih područja. Mala mikro staništa rasuta po prostoru grada Subotice, čak i u područjima pod intezivnim agrotehničkim merama, uz obezbeđene minimalne uslove za opstanak zelenih koridora za disperziju i mešanje populacija, mogu da pruže značajan doprinos dugoročnom opstanku velikog broja vrsta biljaka i životinja.

U seriji članaka koja sledi pokušaáemo da javnost Subotice informišemo o malim oazama prirode u našem okruženju, njihovim prirodnim vrednostima i ukazati na neke od mogućnosti njihovog očuvanja i održivog korišćenja.

Komentari

Dodaj Novi Pretraga

Dodaj komentar
Ime:
Email:	bez obaveštenjasa obaveštenjem
Websajt:
Naslov:
UBBCode:	-boja-aquacrnaplavafuchsiasivazelenalimunastakestenjastatamno plavamaslinastaljubièastacrvenasrebrnatealbelažuta -veličina-sićušnomaloosrednjevelikoogromno
	Morate navesti anti-spam kod koji stoji na slici.

 

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."